Er is maar één manier om verandering mogelijk te maken: gewoon beginnen

Uitgeschreven versie van mijn mondelinge aankondiging tijdens Nextcloud Enterprise Day op 25 november 2025.

Het afgelopen jaar

Het afgelopen jaar is voor ons een bijzonder jaar geweest. Zoals mijn collega’s zojuist hebben verteld, hebben we twee van onze diensten succesvol gemigreerd naar Nextcloud. We zijn ontzettend trots op het team: op de visie die er al was nog vóór Trump president werd, op de zorgvuldige voorbereiding en op de soepele uitvoering van deze migratie.

Maar onze ambities waren groter. Wat wij voor ogen hadden, was het verbreden van onze dienst SURFdrive tot een volwaardige samenwerkingsomgeving, gebaseerd op de volledige Nextcloud Hub. Daarover zijn we het grootste deel van het jaar in gesprek geweest met de leden van onze coöperatie. Tegelijkertijd hebben we zo’n samenwerkingsomgeving binnen de SURF-organisatie geïmplementeerd, om het tempo vast te houden en het momentum niet te verliezen.

Moeilijke tijden en de ommekeer

Ik zal er eerlijk over zijn: het is niet altijd makkelijk geweest. SURFdrive wordt gebruikt door vele tienduizenden medewerkers in het hoger onderwijs en heeft een trouwe fanbase. Toch zette de concurrentie van Microsoft de dienst steeds verder onder druk.

Stel dat deze druk te groot zou worden. Dan zou dat eerst de infrastructuur raken, die steeds moeilijker financieel in stand zou kunnen worden gehouden. Vervolgens zouden de banen van de mensen die eraan werken in gevaar komen. Als hun kennis en ervaring verloren zouden gaan, zou de weg terug moeilijk worden, misschien wel onmogelijk. Er stond dus veel op het spel.

Het idee was de afgelopen jaren: waarom zou je iets zelf blijven doen als een ander het beter kan? Inmiddels kennen we het antwoord op die vraag. We zien dat er iets is verschoven: digitale autonomie is in 2025 ineens een speerpunt geworden. Strategieën die hebben geleid tot verregaande afhankelijkheid van één grote partij worden nu kritisch heroverwogen.

De aankondiging

Dat brengt mij bij mijn aankondiging: vanaf volgend jaar maken wij een samenwerkingsomgeving op basis van de Nextcloud Hub breed beschikbaar voor onderzoek en onderwijs. Dat gaat om universiteiten, hogescholen, universitair medische centra, mbo-instellingen en onderzoeksinstituten. Al deze sectoren hebben interesse getoond. Meer dan 30 organisaties doen vanaf de start mee, met ongeveer 2000 gebruikers.

Onze strategie

Dit is onze aanpak. We zetten deze omgeving naast de bestaande en zorgen voor integratie. Zo kunnen mensen met elkaar samen blijven werken, ongeacht het ecosysteem waar ze in zitten. Tegelijk onderzoeken we hoe we onze afhankelijkheden stap voor stap kunnen verkleinen.

We zijn niet naïef. We weten dat die afhankelijkheden er zijn en dat het er veel zijn. Maar er is maar één manier om echte verandering mogelijk te maken: gewoon beginnen. En de Nextcloud Hub zal meteen een grote impact hebben op de mate van regie die we hebben over onze data en onze communicatie.

De weg die voor ons ligt is lang en uitdagend, maar we zijn erop gebrand hier een succes van te maken.