Terug naar het internet van de jaren negentig

Eind 2025 gaf ik een gastcollege aan ICT-studenten van de Christelijke Hogeschool Ede. Het werd een verhandeling over de geschiedenis van SURF en het ontstaan van het internet.

Ik vertelde hoe het internet ontstond als een plek voor en door iedereen. Het werd niet ontworpen als commercieel product, maar begon als academisch experiment. Aan de basis stonden principes als open standaarden, decentraliteit en transparantie. Iedereen kon kijken hoe het werkte, erop voortbouwen en eraan bijdragen.

Daaromheen groeide een cultuur waarin mensen kennis deelden en samen experimenteerden. Door mijn vader, die eerst een computer en later het internet in ons gezin introduceerde, werd ik al jong deelgenoot van die wereld. Zo had ik virtueel contact met Mike Fisher, die ik kende onder zijn alias The_Fish. Ik heb nog een artikeltje van hem over een toetsenbord dat hij voor Tonga hielp ontwikkelen. En Karin Spaink gaf in een nieuwsgroep zomaar feedback op een website die ik had gemaakt. Twee volstrekte vreemden met wie ik dankzij het internet ineens contact had.

(Dat laatste beschouwde ik lange tijd als een hoogtepunt in mijn online bestaan, tot Ricky Gervais jaren later op een Twitterbericht van me reageerde.)

Ook SURF komt uit die wereld voort. SURFnet speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het internet in Nederland. Later bouwden we onder meer aan eduroam, SURFconext en SURFdrive.

Gaandeweg veranderde het internet onder invloed van commercialisering. We gingen van open protocollen naar gesloten ecosystemen, van zelf bouwen naar diensten afnemen. Ook SURF ging in die ontwikkeling mee. We werden goed in het afsluiten van overeenkomsten met leveranciers en bleven daarnaast zelf bouwen.

Bij Nextcloud zie ik iets van die oorspronkelijke internetcultuur terug. Ideeën uit de gemeenschap vinden hun weg naar het product en organisaties en ontwikkelaars uit verschillende landen bouwen samen aan oplossingen. Ook wij dragen daaraan bij.

Het voelt verdacht veel als het internet van de jaren negentig.